Bait: 'Farklı' Bir Bond İhtimali Üzerine

Tam da bu yüzden Bait‘i yalnızca “Yeni James Bond kim olacak?” sorusuna verilmiş eğlenceli bir cevap olarak görmek haksızlık olur. Dizi, James Bond’u değiştirmek istemiyor. James Bond’un neden değişemediğini anlamaya çalışıyor.

Yaratıcılığını ve başrolünü Riz Ahmed‘in üstlendiği altı bölümlük mini-dizi, yıllardır aksiyon filmlerinde küçük roller üstlenen ya da terörist, hacker, şüpheli gibi klişe karakterlere sıkıştırılan Britanyalı-Pakistanlı oyuncu Shah Latif’i merkezine alıyor. Bir gün dünyanın en büyük casusluk serisinin yeni başrolü için adı geçmeye başlayınca, kariyerinin fırsatı gibi görünen bu ihtimal kısa sürede ulusal bir tartışmaya dönüşüyor. Gazeteler, televizyon programları, sosyal medya kullanıcıları, siyasetçiler… Bir anda herkes aynı soruların peşine düşüyor: “James Bond’a benzemeyen biri James Bond olabilir mi?” ya da “Shah Latif’in James Bond olması kabul edilebilir mi?”

Riz Ahmed‘in filmografisini düşündüğümüzde bu soruların onun kariyerinin de özeti olduğunu fark ediyoruz aslında. The Night Of‘dan Sound of Metal‘a, Mogul Mowgli‘den Four Lions‘a kadar canlandırdığı karakterler çoğu zaman kendilerini tanımlamaya çalışırken çevrelerinin onlar adına çoktan karar vermiş olduğu insanlar. Bait de bu çizginin doğal bir uzantısı, devamı gibi duruyor. Fakat bu kez dram yerine mizah dozu artmış bir iş, bir taşlama var karşımızda. Üstelik öyle yüksek sesli bir politik taşlama da değil; Bait, İngiliz mizahının kuru tonu ile giderek absürtleşen bir sektör komedisi arasında gidip geliyor.

Dizi boyunca Bond evrenine yapılan göndermeler, casus filmi klişeleri ve sektör içi espriler eğlenceli olsa da, Bait asıl gücünü başka bir yerden alıyor. Bir oyuncunun, hatta herhangi bir insanın, sürekli başkalarının zihnindeki kalıplarla mücadele etmek zorunda kalmasını anlatıyor. Bir rol için yeterince “Britanyalı” bulunmamak, yeterince karizmatik görülmemek ya da tam tersine yalnızca çeşitlilik adına seçildiğinin düşünülmesi… Shah Latif’in karşısına çıkan engeller üst üste geldiklerinde kendi kimliğini bile başkalarının gözünden sorgulamasına neden oluyorlar. Shah Latif’in sektörde tutunma arzusu ile ailesine ve kültürüne bağlılığı arasındaki gerilim, dizi boyunca “Pakistanlı bir James Bond” ile “James Bond Pakistan’da” arasında gidip gelen alternatif bir egoyu karakterin en büyük düşmanına dönüştürüyor.

Dizinin en başarılı tercihlerinden biri, anlattığı temayı yalnızca Shah Latif’in hikâyesine yaslamaması. Güney Asya kökenli Britanyalı oyunculardan oluşan yan kadrosu, temsiliyet meselesini tek bir karakterin omuzlarına yüklemek yerine farklı deneyimlere yayıyor. Özellikle ilk bölümde daha tek boyutlu görünen Guz Khan’ın canlandırdığı Zulfi karakterinin sezon boyunca geçirdiği dönüşüm dizinin en başarılı sürprizlerindendi. Öte yandan Ritu Arya‘nın öne çıktığı “Loyalty, Allegiance” bölümünün, sezonun geri kalanından belirgin biçimde ayrılması hoşuma gitti. Bond göndermelerini, sektör hicvini ve etnik köken önyargıları üzerinden taşlamaları bir kenara bırakıp karakterlerinin kişisel ve duygusal hikayelerine biraz daha yaklaşan bu bölüm, benim için dizinin en güçlü yanlarından biri oldu.

Özetle Bait, son yıllarda gişe hesaplarıyla ya da sosyal medya tartışmalarıyla birlikte konuşulan, bir oyuncunun seçilmesi ya da seçilmemesi üzerine milyonlarca insanın fikir beyan ettiği pazarlama kampanyasına dönüşen temsil meselesine bütün bu gürültünün ortasında farklı bir açıdan yaklaşıyor. James Bond örneği üzerinden bugünün Britanya’sını, eğlence sektörünü ve temsil tartışmalarını okuyor ve bizi bambaşka bir soruyla başbaşa bırakıyor: Bir karakter gerçekten değiştiğinde mi onu kaybederiz, yoksa değişmesine izin vermediğimizde mi?

Prime Video, ne yazık ki kataloğundaki cevherlerin kendisi dahi farkında olmadığı gibi bunları Türkiye’deki üyelerinden saklamak üzere ant içmiş, Türkiye’deki pazarlama stratejisi üniversitelerde bir “ne yapmamalıyız?” vaka çalışması olarak okutulması gereken bir platform. Dolayısıyla diğer birçok değerli dizi ve film gibi, tabii ki Bait‘in platforma eklenişinden, hatta varlığından bile haberiniz olmadı. Ama 6 bölümden oluşan mini-dizi Bait, Prime Video’da izlenebiliyor.

IMDb