Davranışsal Finans: Yatırımda Duygusal Faktörlerin Kararlarımızdaki Etkileri ve Kaçınma Yöntemleri
Dürüst olalım; bugünlerde hepimizin elinde bir kitap, “Bunu neden yaptık?”, “Ne istiyoruz?”, “Bu verdiğim karar ne anlama geliyor?” gibi soruların cevabını arıyoruz. Arkadaşlarımızla “iyi olma hâlini” konuşuyor, seminerlere gidiyor ve atölyelere katılıyoruz. Yine de söz konusu bizi heyecanlandıran konular olduğunda bütün çalışmalarımızı bir kenara atıp içimizdeki sesi dinlemeyi tercih edebiliyoruz. Bizce çoğu zaman bunda sorun yok. Yalnız, bazı kararlarda daha dikkatli olmamız gerekiyor. Sizce de öyle değil mi? Bugün, duygusal kararlar vermenin belki de en tehlikeli olduğu alanı yani yatırımda duygusal kararların etkisini merceğe alıyoruz! Fakat korkmamıza gerek yok. Çünkü tabii ki yatırımda duygusal kararlardan kaçınma yöntemlerini de araştırdık!
Sizce gün içerisinde kaç tane karar veriyorsunuz? Hemen mikrofonu ünlü psikolog ve yazara uzatalım. Çünkü Dr. Roy Baumeister’e göre bilinçli ve bilinçsiz gün içerisinde tam otuz beş bin karar veriyoruz! Tabii, bu kararları kendisi üç ana başlığa ayırıyor. Ne yiyeceğimiz ve giyeceğimiz gibi otomatik; ilişkiler, iş tercihleri gibi hayatımıza dair nokta atışı ve yatırımlar gibi büyük kararlar! Gün içerisinde aldığımız otuz beş bin kararın çoğunda “içimizdeki sese güvenme”, “duygularımızı dinleme” şansımız olsa da söz konusu büyük kararlar olduğunda pozitif geri dönüşler bekliyorsak duygularımız önümüzü kesebiliyor. Eğer yatırımda duygusal kararlar almamakta zorlanıyorsanız ya da zorlanan birini tanıyorsanız yalnız değilsiniz. Psikolojinin bir dalı olan “Davranışsal Finans” tam olarak bu konu ile ilgileniyor! O zaman ilk davranışsal finansı yakın merceğe alalım. Daha sonra ise yatırımda duygusal faktörlerin kararlarımıza etkilerini ve kaçınma yöntemlerine bakalım. Yazının “spoiler’ı” her zaman uzmanlar ile çalışmak!
