Kâtip Bartleby: Kıymeti Kendinden Menkul Hikâye
“İtiraf edeyim, mukavemete pek takatim yoktur ancak bu sefer tavrı tepemin tasını attırdı. Tutumunda serin kanlı bir aşağılama olduğu gibi, aynı zamanda ona gösterdiğim reddedilemez iyi muamele ve müsamaha düşünülünce, aksiliği iyiden iyiye nankörlük gibi gözüküyordu gözüme.” Kitabı okuduğumda en ilginç paragrafının bu olduğunu düşündüm. İnsanın iç çelişkilerini, insanlar arası iletişimin bağlamdan ayrı düşünülemeyeceğini ve kişilerin söylediklerinden öte duyanın yorumları ile hikâyenin nasıl şekillendiği üzerine uzun uzun düşündüm. Bunun üzerine kitabın modern başkaldırı, pasif direniş ve benim duyduklarım üzerinden değerlendirmesini yapmak istedim.
Kâtip Bartleby; anlatıcı avukatın işe aldığı ancak zamanla tüm taleplere nazik bir kayıtsızlıkla ‘Yapmamayı tercih ederim.’ diyerek karşılık veren bir kahraman olarak karşımıza çıkıyor. Herman Melville’in modern insanın içsel çelişkilerini bu eserde konu ettiğini düşünen pek çok düşünür ve yazar bulunuyor. Modern dünyaya karşı pasif direnişin simgesi; Katip Bartleby olarak değerlendiriliyor.
