Şahidi Beyoğlu: Sponeck Birahanesi’nde İlk Sinema Heyecanı

Tüm dünya pandemi günlerinin ilk günlerinden itibaren birçok ekonomik  zorluk çeken sektörlerden bazıları; sinemalar ve tiyatrolar şüphesiz en sert etkilenen sektörlerden oldu. Varlıkları İstanbul’un çok eski yıllarına dek dayanan sinema salonlarıyla teker teker vedalaşmak zorunda kalıyoruz. Vedalaşmak diye dile getirdim çünkü nesiller boyu anılarımızın olduğu salonlarla ayrılmaya başka ne isim verilirdi bilmiyorum. Vedalaştığımız bu salonlardan biri olan Rexx Sineması hakkında geçtiğimiz yıl üzücü bir haber aldık; haberi okurken aklıma bir soru düşüverdi: “İstanbul halkı sinemayla ilk defa ne zaman buluştu?”

Tahmin edebileceğimiz gibi çok eskiye, Osmanlı İmparatorluğu’na dek uzanan bir hikaye bizleri bekliyor. 1896 yılında sıradan bir gün geçiren İstanbullular arasında birden bir söylenti yayılmaya başladı: “Bugün Sponeck Birahanesi’nde bir sinemotograf gösterimi olacakmış!“. Halk, o gün merakla oraya gidiyor ama muhtemelen kimse ne ile karşılaşacağını bilmiyordu. Sıradan bir gün geçirdiklerini düşünseler de asla sıradan bir gün değildi. 1896 yılı anlatması dile kolay; İstanbullu sinemayla tanıştı! Nasıl da özel bir an, zamanda yolculuk edebilme şansım olsa görmek isteyeceğim anlardan olurdu. Sinematograf icat edilmiş. İlk kez sinemayla tanışılıyor; insanların tepkisi, heyecanı belki korkuları… Kim bilir nasıl tepki vermişlerdi… Kim bu anıya şahitlik etmek istemez ki! O gün sadece İstanbul halkı değil eminim Beyoğlu da çok heyecanlıydı! O kalabalık; genc, yaşlı, farklı din ve ırktan birçok insan aynı anı, aynı ilki yaşamanın kalp çarpıntısını paylaşıyordu ve Beyoğlu bunun tek şahidiydi.