Zeynep Kaçar ile: Tiyatro ve Yazmak Üzerine Bir Sohbet

Kepez Belediyesi’ne teşekkür ederim. Bizi çok güzel ağırladı. Fuar yoğun ilgi gördü. Okuyucularımla buluşmak önemliydi benim için. Sanırım onlar için de. 

Müjdat Gezen Sanat Merkezi Tiyatro bölümünde (ve İstanbul Üniversitesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji bölümünde öğrenim gördnüz. 2005-2006 yıllarında Manchester Rocian ( Roşın) Tiyatrosunda “Pinnochio” adlı oyunda rol aldınız ve “Papers” adlı oyunun dramaturgluğunu yaptınız. Dramaturgların dramaturjinin içerisindeki fonksiyonu rolleri hakkında ne düşünüyorsunuz ?

Dramaturgun işi bir oyunun tüm aşamalarında yönetmeni doğru yönlendirmektir. Bu yönlendirmeleri iyi değerlendirebilen yönetmen nadir. Türk tiyatrosunda ne yazık ki pek çok yönetmen dramaturglarla çalışacak kadar alçak gönüllü ve akıllı olmayı beceremiyor. 

2017 yılında ‘Kabuk’ adlı aynı aileden üç kadının hikâyesini paralel kurgu ile ele aldınız. Geçtiğimiz 2021 yılında da ‘Yalnız’ adlı ikinci romanınızı yayımladınız. Kitaplarınızın isimlerine ilham veren nedir? Kitaplarınızın isimleri nasıl ortaya çıktı?

Kitapların içeriği beni o isimlere yönlendirdi. Kabuk pek çok anlamı kapsıyor. Aile, beden, ülke vb. Yalnız da Feray ve benim kuşağımdaki tüm kadınların bu ülkede ne kadar yalnız oldukları düşüncesinden doğdu. 

Kimliğinden koparılıp görülmez olan bir kadının kendini bulma, görme ve gösterme çabasını işlediğiniz yalnız kitabınızı yazma süreciniz nasıldı? Yazım süreciniz nasıl geçti?

Zordu. İkinci kitap olduğu için okuyucunun beklentisi yüksekti. Bu beklenti beni hayli zorladı. Yazım süreci, başka işlerde çalışmak zorunda olduğum için iki yılımı aldı. Bütünlüğü takip edip korumak da bu yüzden zor oldu. Kurguyu da defalarca değiştirdim. 

Peki pandemi işinizi ve kişisel yaşamınızı nasıl etkiledi?

Bir atölyede oyunculuk dersi veriyordum son beş yıldır. O sona erdi. Öğrencilerle çalışmak beni çok mutlu ediyordu. En çok eğitmenlik hayatım sona erdiği için üzüldüm. Ayrıca eve kapanmaktan da hiç mutlu olmadım. Dış dünyayı seviyorum. 

Daha önceden kadın hikayelerini anlatan tiyatro oyunları yazmanızın kadın hikayelerine  dair kitap kaleme aldığınızda ne gibi artıları oldu?

Ben feministim. Dünyaya buradan bakıyorum. Başka konularda da yazıyorum ama kadın dilinden, kadın bakış açısından ve kadın merkezinden bakmak benim için hep normal oldu. 

Bir oyuncu olarak size bir senaryo geldiğinde oyuncu olarak  senaryoyu okurken aynı zamanda  yazar olmanızın avantajı oluyor mu?

Galiba olmuyor. Ben de düşünüyorum bunu. Oyuncu olarak okuduğumda metnin bütünlüğünden çok karakteri oluşturan ve çevreleyen koşullara odaklanıyorum. Sonra metnin değerini tartıyorum. Biraz zaman alıyor geneli görebilmek. 

Size bir senaryo geldiğinde nelere dikkat ediyorsunuz?

Birinci koşul kadının dayak yememesi, aşağılanmaması. Politik bakışı benim dünya görüşüme uygun mu ikinci koşul. Sonra hikayenin nasıl anlatıldığına bakıyorum. İyi anlatılmayan hikayelerin içine pek girmek istemiyorum. Çünkü zaten seyirci de hemen anlıyor o zayıf yapıyı. 

 Yazmak sizin için ne ifade ediyor ?

Zeynep Kaçar: Yazmayı seviyorum. Kurgulamayı. Cümle kurmayı. Öfkemi dışa aktarmanın iyi bir yolu benim için. Ayrıca tiyatrocu olduğum için bazen çok boş vaktim oluyor, üretimde kalmamı sağlıyor yazmak. 

Röportajımızın son bölümü için bir çağrışım oyunu oynamak istedim. Size sırayla birkaç tane kelime söyleyip sizden size ne çağrıştırdığını öğrenmek istiyoruz. 

Tiyatro?

Mesleğim, ben

Bab-ı Tiyatro ?

Başımın tatlı belası

Kabuk?

Fikrimin ince gülü

Lüleburgaz?

Ev  

Oyunculuk?

Çocukluk 

Kapak Fotoğrafı: Instagram/kesinbilgi

İlginizi çekebilir: Halil Gökhan’dan Esen Özman ile: Tiyatro ve Yoga Üzerine